Tình trạng tội phạm mạng giả mạo các cơ quan nhà nước, đặc biệt là Bộ Tài chính, đang diễn biến phức tạp với nhiều thủ đoạn tinh vi nhằm chiếm đoạt tài sản của người dân. Các đối tượng lừa đảo lợi dụng uy tín của các cơ quan này để tạo lòng tin, sau đó phát tán thông tin sai lệch hoặc thực hiện hành vi lừa đảo. Để bảo vệ bản thân và tài sản, người dân cần nâng cao cảnh giác và nắm rõ các dấu hiệu nhận biết cũng như cách phòng tránh.
Các điểm chính cần lưu ý
- Tội phạm mạng giả mạo website, Fanpage Bộ Tài chính và các cơ quan nhà nước để lừa đảo.
- Chúng thường yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân nhạy cảm hoặc cài đặt ứng dụng chứa mã độc.
- Bộ Tài chính chỉ sử dụng Cổng thông tin điện tử chính thức tại mof.gov.vn và không có chức năng thu hồi tiền bị lừa trực tuyến.
- Kiểm tra kỹ tên miền, không truy cập đường link lạ và không cung cấp thông tin cá nhân cho các đối tượng chưa xác thực.
- Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, cần báo ngay cho cơ quan Công an gần nhất.
Thủ đoạn lừa đảo giả mạo cơ quan nhà nước ngày càng tinh vi
Các đối tượng lừa đảo hiện nay tạo ra các website và Fanpage giả mạo Bộ Tài chính với giao diện được thiết kế bài bản, sao chép nội dung từ các kênh chính thức để người dùng khó nhận biết. Chúng thường sử dụng tên gọi, hình ảnh, thậm chí sao chép nội dung từ các kênh thông tin chính thức để tạo sự tin tưởng. Sau khi tạo được lòng tin, chúng sẽ thực hiện các hành vi lừa đảo.
Một trong những thủ đoạn phổ biến là giả danh cán bộ cơ quan nhà nước, liên hệ với người dân qua điện thoại hoặc mạng xã hội (Zalo, Facebook) để thông báo về các lỗi kỹ thuật trong hồ sơ định danh cá nhân, dữ liệu dân cư, hoặc yêu cầu cập nhật hồ sơ thủ tục hành chính gấp. Sau đó, chúng gửi các đường link giả mạo trang dịch vụ công hoặc yêu cầu cài đặt ứng dụng lạ (có đuôi .APK) chứa mã độc.
Khi người dùng truy cập hoặc cài đặt ứng dụng, các đối tượng sẽ yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân nhạy cảm như căn cước công dân, số tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP hoặc Smart OTP. Sau khi có được thông tin, chúng chiếm quyền điều khiển điện thoại, truy cập vào các ứng dụng ngân hàng, ví điện tử để thực hiện giao dịch và chiếm đoạt tiền.
Một thủ đoạn tinh vi khác là nhắm vào những nạn nhân đã từng bị lừa đảo trực tuyến, hứa hẹn “thu hồi tiền bị lừa” nhưng thực chất là để lừa đảo lần hai, yêu cầu chuyển thêm tiền “phí làm thủ tục” hoặc “lệ phí hoàn tiền”.
Dấu hiệu nhận biết website và thông tin giả mạo
Để tránh trở thành nạn nhân của các chiêu trò lừa đảo, người dân cần nắm rõ các dấu hiệu nhận biết website giả mạo và thông tin không chính thống:
Kiểm tra tên miền và đường link
- Yêu cầu truy cập các đường link lạ: Các đối tượng lừa đảo thường gửi các đường link không phải cổng thông tin chính thức. Tên miền giả mạo thường gần giống với tên các cơ quan quản lý nhà nước (ví dụ: bocongan-gov[.]vn, congan-hotrotructuyen[.]com, bo-taichinh-xulyhoantien[.]vn).
- Tên miền chính thức: Bộ Tài chính khẳng định chỉ sử dụng một Cổng thông tin điện tử chính thức tại tên miền mof.gov.vn. Cổng dịch vụ công trực tuyến quốc gia chỉ cung cấp duy nhất thông qua tên miền dichvucong.gov.vn.
Cảnh giác với yêu cầu thông tin cá nhân
- Yêu cầu cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng: Các cơ quan nhà nước không bao giờ yêu cầu người dân cung cấp các thông tin cá nhân nhạy cảm như căn cước công dân, số tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP hoặc Smart OTP qua điện thoại, tin nhắn hoặc đường link lạ.
- Thúc giục thực hiện ngay: Kẻ lừa đảo thường thúc giục nạn nhân thực hiện ngay lập tức, đe dọa sẽ bị khóa hồ sơ, bị phạt hoặc mất quyền lợi nếu không làm theo.
Không tin vào lời hứa hẹn không có căn cứ
- Hứa hẹn "thu hồi tiền bị lừa": Bộ Tài chính khẳng định không có chức năng "thu hồi tiền bị lừa trực tuyến" cho cá nhân. Bất kỳ lời hứa hẹn nào về việc này đều là lừa đảo.
- Chương trình "quà tặng 0 đồng" yêu cầu chuyển tiền: Cảnh giác với các chương trình khuyến mãi, quà tặng yêu cầu chuyển khoản một khoản phí nhỏ để nhận thưởng lớn.
Thận trọng khi cài đặt ứng dụng
- Yêu cầu cài đặt ứng dụng lạ: Không cài đặt các ứng dụng từ nguồn không chính thống, chỉ tải ứng dụng từ Google Play hoặc Apple Store và kiểm tra thông tin nhà phát triển. Cổng dịch vụ công trực tuyến quốc gia chưa phát triển ứng dụng (app) riêng cho điện thoại.
Cách xác thực thông tin và bảo vệ bản thân
Để bảo vệ tài sản và thông tin cá nhân, người dân cần thực hiện các biện pháp sau:
- Truy cập kênh chính thức: Luôn truy cập trực tiếp Cổng thông tin điện tử chính thức của Bộ Tài chính tại mof.gov.vn hoặc Cổng dịch vụ công quốc gia tại dichvucong.gov.vn khi cần tìm kiếm thông tin hoặc thực hiện thủ tục hành chính.
- Liên hệ cơ quan chức năng: Khi nhận được giấy mời hoặc thông báo liên quan đến thủ tục hành chính, hãy liên hệ trực tiếp cơ quan chức năng tại địa phương để kiểm tra, xác minh thông tin.
- Sử dụng công cụ kiểm tra uy tín: Bộ Công an đã hướng dẫn tra cứu, nhận diện website lừa đảo qua trang tinnhiemmang.vn hoặc mục Tin tức trên ứng dụng VNeID.
- Không cung cấp thông tin cá nhân: Tuyệt đối không cung cấp căn cước công dân, số tài khoản ngân hàng, mã OTP hoặc các thông tin cá nhân cho những đối tượng chưa được xác thực.
- Không bấm vào đường link lạ: Không bấm vào các đường link lạ, không nhập thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng lên các trang web không rõ nguồn gốc.
Bạn cần làm gì nếu đã bị lừa đảo?
Nếu bạn nghi ngờ mình đã truy cập một trang web giả mạo hoặc cung cấp thông tin cá nhân cho kẻ lừa đảo, hãy hành động ngay lập tức:
- Ngừng mọi giao dịch và liên hệ ngay: Ngừng mọi giao dịch đang thực hiện và liên hệ ngay với ngân hàng để khóa tài khoản.
- Trình báo cơ quan Công an: Trình báo cơ quan Công an gần nhất để được hướng dẫn và xử lý.
- Lưu giữ bằng chứng: Lưu giữ các bằng chứng liên quan như hình ảnh, tin nhắn, số điện thoại, đường link, mã QR và lịch sử giao dịch để cung cấp cho cơ quan điều tra.
Bảo vệ tài sản và thông tin cá nhân của bạn
Trong bối cảnh tội phạm mạng ngày càng tinh vi, việc nâng cao cảnh giác và trang bị kiến thức về an toàn trực tuyến là vô cùng quan trọng. Hãy luôn kiểm tra kỹ thông tin, không vội vàng làm theo các yêu cầu đáng ngờ và luôn xác minh từ các nguồn chính thống. Sự chủ động của mỗi cá nhân sẽ góp phần bảo vệ tài sản và thông tin cá nhân khỏi những rủi ro lừa đảo trên không gian mạng.